Tradita e "virgjëreshave të betuara" në Shqipëri është duke u zhdukur
Kulturë -
Kulturë
Shkruar nga Elena Becatoros
Drene Markgjoni i kaloi 12 vjetët e jetës në një kamp pune të detyruar, duke u dënuar për përpjekjen e të fejuarit të saj për t’u larguar nga regjimi diktatorial i Shqipërisë. Ajo u betua se nuk do të vuante kurrë si në atë kohë për dikë tjetër, ndaj hoqi dorë nga seksi dhe martesa për pjesën tjetër të jetës së saj dhe e deklaroi veten burrë.
Kjo ishte gjashtë dekada më parë. Tani, 85-vjeçarja, me flokë të bardha të qethura shkurt, e veshur me një këmishë burrash në vija blu dhe pantallona të zeza, ajo përshëndet vizitorët me një shtrëngim dore burrëror. Mënyra sesi ajo ecën, gjestet e saja plot besim në vetvete, çdo gjë e saj është mashkullore.
Lexo më tej...
Për shekuj me radhë femrat kanë shërbyer në shërbimet e spiunazhit, duke u bërë kështu agjentet më të sukseshme. Shumë prej tyre janë nderuar me medalje për shërbimet e tyre, të tjera janë ekzekutuar e ka dhe nga ato që janë dënuar e më pas janë falur. Në krye të listës së spiuneve më të famshme në botë qëndron Mata Hari. Edhe pse ajo është konsideruar gjithnjë si prej spiuneve më të famshme, historianë e autorë të ndryshëm kanë cilësuar se ajo ka qenë më shumë një figurë rastësore sesa e qëllimshme. Mata Hari ishte emri skenik i Margaretha Gertruida Zelle, një valltare ekzotike holandeze dhe kurtizane, e cila u ekzekutua nga skuadra e pushkatimit për spiunazh gjatë Luftës së Parë Botërore.
Simboli i të dashuruarve prej vitesh edhe në Shqipëri është kthyer në një festë, që pak a shumë u takon të gjithëve. Njerëz të moshave të ndryshme i sheh këtë ditë tek nxitojnë dyqaneve për të blerë dhurata për të dashurit e zemrës, mundësisht të veçantë. Për tregtarët është ditë e mbarë, pasi xhiroja shumëfishohet. Shumëkush e quan një festë komerciale. Ndoshta ka të drejtë. Por, në fund të fundit, mjafton edhe një lule për të shprehur atë që njerëzit kanë në zemër.
I ndodh rrallë që të kridhet në kujtimet e së shkuarës. Jo në ato që dashje pa dashje i kanë zënë një cep të kujtesës. Por në ato që për vite me radhë i ka hedhur në fletët e një ditari. Tashmë është më shumë se 60-vjeçar. Drita Pelingu i ka besuar shumë të fshehta, mendime, dëshira e pasione që gëlonin në kokën e vajzës së re. Gati-gati ka ndërtuar një jetë të dytë brenda faqeve të zverdhura, mes të cilave teksa e shfleton, të rastis që gjen edhe ndonjë tufë vjollcash të thara. Një jetë, personazhet e së cilës ka privilegjin t‘i dëgjojë vetëm ajo. Në një ditë me shi, kohë në të cilën kujtimet thirren më fort, aktorja e njohur tërheq ngadalë dorezën e sirtarit të fundit.
Një sërë autorësh dhe intelektualësh, veprat e të cilëve lexohen në masë në ditët e sotme dhe konsiderohen si themelet ë shkencës e letërsisë, nuk kanë qenë gjithnjë aq të mirëpritur. Ato kanë qenë të ndaluar "Index Librorum Prohibitorum", një listë librash të ndaluar nga Kisha Romake Katolike. Sartri, Volteri, Zhan Zhak Ruso, Xhon Milton etj, kanë qenë krijues "të mallkuar" veprat, e të cilëve shpeshherë nuk e kanë pasur të lehtë të takohen me publikun.